Fundusze europejskie
Pomoc finansowa z Funduszy Europejskich, z której Polska będzie korzystała w latach 2007-2013, będzie przyznawana w ramach następujących programów pomocowych (tzw. programy operacyjne, szczegółowe informacje w zakładkach), które stanowią narzędzia realizacji Narodowej Strategii Spójności:
Programy operacyjne określają:
na jakie typy przedsięwzięć udziela się wsparcia finansowego,
kto może się o nie ubiegać,
kto może się o nie ubiegać,
jakie kwoty przeznaczone są na wdrażanie programów
system ich realizacji.
PROGRAM OPERACYJNY JEST JAK SZAFA
Najłatwiej zrozumieć istotę programu operacyjnego, porównując go do szafy, posiadającej szuflady, które dzielą się na przegródki.
Program operacyjny posiada osie priorytetowe – szuflady, które z kolei dzielą się na konkretne działania – przegródki. Działania dzielą się
jeszcze na poddziałania lub schematy. Chcąc uzyskać wsparcie finansowe na jakiś projekt, należy dokładnie zlokalizować program,
oś priorytetową oraz działanie, na które nasz projekt będzie odpowiedzią. Proces ten można porównać do szukania odpowiedniej szafy,
szuflady i w końcu przegródki, gdzie znajdują się pieniądze, które pomogą zrealizować nasz projekt. |
 |
Programy operacyjne zarządzane są na poziomie kraju, a w przypadku programów regionalnych na poziomie
16 regionów województw (każde województwo posiada swój regionalny program operacyjny). |
|
Taki układ programów na lata 2007-2013, a także system ich wdrażania wynika
z doświadczeń okresu programowania 2004-2006, a także nowych regulacji UE. |
|
Zcentralizowana struktura zarządzania pozwala ograniczyć liczbę instytucji
odpowiedzialnych za realizowanie programu, co zwiększa efektywność
procesu zarządzania, pozwala tworzyć jednolity system kontroli oraz dokumentów
(podręczników procesów, instrukcji i wzorów wniosków). |
| Programy operacyjne skonstruowane są tak, by wzajemnie uzupełniały podejmowane działania.
Komplementarność wyklucza dublowanie się przedsięwzięć. Przejawia się na ona na dwóch poziomach:
programy operacyjne szczebla krajowego a regionalne programy operacyjne
komplementarność na poziomie programów operacyjnych. |
 |
W celu wyeliminowania możliwości nakładania się interwencji poszczególnych
programów operacyjnych współfinansowanych z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności przygotowany
został dokument operacyjny |
|
“Linia demarkacyjna pomiędzy Regionalnymi Programami Operacyjnymi
a Programami Operacyjnymi na poziomie
centralnym” |
|
Uzasadnieniem dla przygotowania i realizacji 16 RPO jest decentralizacja programowania rozwoju
regionów, zwiększenie stopnia efektywności prowadzenia działań rozwojowych przez administrację publiczną,
wzmocnienie wymiaru obywatelsko-samorządowego. Cele RPO z jednej strony są ustalane przez województwa
w odniesieniu do wojewódzkich strategii rozwoju, a z drugiej wpisują się w cele NSRO. |
 |
Łączna suma środków zaangażowanych w realizację NSS wyniesie około
85, 6 mld euro.
Z tej sumy:
- 67,3 mld będzie pochodziło z budżetu UE
- 11,9 mld z krajowych środków publicznych
- ok. 6,4 mld zostanie zaangażowanych ze strony podmiotów prywatnych |
|
Łączna suma środków włączona w realizację działań rozwojowych, których głównym
elementem będzie NSS, wyniesie łącznie ponad 107,9 mld euro, w tym 85,4 mld środków UE.
Szczegółowy podział funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w Polsce w układzie
poszczególnych programów operacyjnych kształtuje się w następujący sposób. |
Pozostałe środki finansowe w ramach obu funduszy strukturalnych oraz Funduszu Spójności zostaną przeznaczone na utworzenie krajowej
rezerwy wykonania (2% wartości alokacji, czyli 1,3 mld euro).
Programy operacyjne przyczyniają się do realizacji celu strategicznego oraz horyzontalnych celów szczegółowych nakreślonych
w tym dokumencie. Realizacja tych celów wymaga skoordynowanego podejścia w dwóch lub większej liczbie programów. |
| Realizacja celu 1: Poprawa jakości funkcjonowania instytucji publicznych oraz rozbudowa mechanizmów partnerstwa |
Główny ciężar realizacji tego celu spoczywa na POKL, w ramach którego przewidziana jest realizacja projektów wzmacniających potencjał administracji rządowej. Program Operacyjny Pomoc Techniczna poprzez wsparcie systemu realizacji NSRO także pośrednio wpisuję się
w realizację Celu 1. |
| Cel 2: Poprawa jakości kapitału ludzkiego i zwiększenie spójności społecznej |
jest realizowany głównie przez przedsięwzięcia przewidziane w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki. Dodatkowo cel 2 będzie uzupełniany przez inwestycje w rozwój najwyższej klasy ośrodków akademickich kształcących specjalistów w zakresie nowoczesnych technologii oraz podniesienie jakości kształcenia poprzez wykorzystanie technologii informacyjnych i komunikacyjnych w ramach PO IiŚ, a także PO IG.
W ramach RPO realizowane będą inwestycje w infrastrukturę edukacyjną, przedsięwzięcia z zakresu ochrony zdrowia oraz infrastruktury informatycznej dla zwiększenia dostępu do szerokiego spektrum informacji. |
| Cel 3: Budowa i modernizacja infrastruktury technicznej i mającej podstawowe znaczenie dla wzrostu konkurencyjności Polski |
będzie osiągany w oparciu o realizację PO IiŚ, PO IG, RPO oraz PO RPW. W ramach PO IiŚ wspierany będzie rozwój i modernizacja podstawowej infrastruktury technicznej oraz infrastruktury energetycznej, a także wsparcie energetyki wykorzystującej odnawialne źródła energii. Rozwojowi infrastruktury technicznej towarzyszyć będą inwestycje mające na celu zapewnienie odpowiedniej jakości środowiska naturalnego. Za pomocą środków PO IG realizowane będą przedsięwzięcia wzmacniające infrastrukturę ośrodków naukowo badawczych do prowadzenia wysokiej jakości badań na potrzeby gospodarki. W ramach RPO wspierana będzie infrastruktura tworząca odpowiednie warunki dla prowadzenia przedsiębiorstw, przyczyniająca się do rozwoju współpracy między nimi i budowy potencjału regionalnego. Jednym
z głównych elementów budowy konkurencyjności będzie szerokie wsparcie dla budowy szerokopasmowego dostępu do Internetu. |
Cel 4: Podniesienie konkurencyjności i innowacyjności przedsiębiorstw, w tym szczególnie sektora wytwórczego
o wysokiej wartości dodanej oraz rozwój sektora usług |
| realizowany jest głównie w ramach PO IG, gdzie środki przeznaczone są na wzmocnienie innowacyjnych przedsiębiorstw poprzez tworzenie około-instytucjonalnych warunków dla ich rozwoju. Komplementarnie w stosunku do PO IG wspieranie regionalnej innowacyjności, usług podstawowych a także turystyki realizowane będzie w ramach RPO, PO RPW, a w przypadku turystyki również w PO Ii. Wsparcie rozwoju zasobów ludzkich dla innowacyjnej gospodarki jest realizowane w ramach POKL. |
Cel 5: Wzrost konkurencyjności polskich regionów i przeciwdziałanie ich marginalizacji społecznej, gospodarczej
i przestrzennej. |
Główny nacisk w realizacji tego celu jest położony na przedsięwzięcia w ramach 16 RPO. Uzupełnieniem przedsięwzięć finansowanych
w ramach EFRR będą zadania z zakresu EFS w ramach POKL, gdzie ponad połowa środków w ramach tego funduszu zostanie skierowana do regionów.
Analogicznie, jak w Celu 5 – przedsięwzięcia w ramach poszczególnych programów operacyjnych będą bezpośrednio lub pośrednio przyczyniać się do realizacji: |
Celu 6 Wyrównywanie szans rozwojowych i wspomaganie zmian strukturalnych na obszarach wiejskich
|
|
Za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada instytucja zarządzająca.
Zgodnie z zapisami NSRO 2007-2013, wszystkie instytucje zarządzające krajowymi programami operacyjnymi, umiejscowione są w
Ministerstwie Rozwoju Regionalnego
natomiast w przypadku regionalnych programów operacyjnych za realizację odpowiada
zarząd województwa. |
 |
Do zadań instytucji zarządzającej należy:
przygotowanie szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego,
opracowanie propozycji kryteriów wyboru projektów,
wybór (w oparciu o przygotowane kryteria) projektów, które będą dofinansowane w ramach programu operacyjnego,
zawieranie z beneficjentami umów o dofinansowanie projektu,
zarządzanie środkami finansowymi przeznaczonymi na realizację programu operacyjnego,
monitorowanie postępów w realizacji,
zapewnianie właściwej informacji i promocji programu operacyjnego. |
|
|
Instytucja zarządzająca może powierzyć część zadań związanych z realizacją programu operacyjnego instytucji pośredniczącej. Możliwe jest także powołanie tak zwanej instytucji wdrażającej (instytucji pośredniczącej 2 stopnia), z tym że pełną odpowiedzialność za realizację powierzonych czynności ponosi instytucja zarządzająca. |
|
|
